Reprezentacja Izraela w piłce nożnej mężczyzn to drużyna o fascynującej historii, która przeszła przez trzy różne konfederacje piłkarskie – od Azji przez Oceanię aż po Europę. Mimo że na wielkich turniejach zagrała zaledwie raz, jej droga do tego sukcesu i późniejsze zmagania z awansem pokazują, jak trudno jest przebić się przez gęstą konkurencję. Mundial 1970 w Meksyku pozostaje jedynym występem tej reprezentacji na mistrzostwach świata, ale historia tej drużyny to znacznie więcej niż tylko jeden turniej. Warto poznać losy zespołu, który musiał zmieniać kontynenty ze względów politycznych i który wciąż walczy o powrót na światową scenę.

Reprezentacja Izraela w piłce nożnej – kluczowi zawodnicy i ich role

Aktualna kadra reprezentacji Izraela przechodzi przez okres przeobrażeń, w którym doświadczeni piłkarze mieszają się z młodszymi zawodnikami walczącymi o miejsce w składzie. Drużyna rywalizuje w europejskich eliminacjach, co stawia przed nią znacznie większe wyzwania niż w czasach, gdy grała w strefach azjatyckiej czy oceańskiej. Kompletny skład z numerami i pozycjami wszystkich zawodników powołanych do reprezentacji znajdziesz w zestawieniu poniżej.

Początki i złota era – lata 60. i 70.

Reprezentacja Izraela w piłce nożnej od 1929 roku jest członkiem FIFA, choć do 1974 roku należała do AFC, później do OFC, a w 1994 roku została przyjęta do UEFA. To niezwykła historia drużyny, która z przyczyn politycznych musiała zmieniać przynależność kontynentalną, co bezpośrednio wpływało na jej szanse awansu na wielkie turnieje.

W latach 1928–1948 piłkarze Izraela grali w barwach reprezentacji Palestyny, a dopiero w maju 1948 roku, kiedy Izrael ogłosił niepodległość, powstała samodzielna drużyna narodowa tego kraju. Pierwszym ich meczem było spotkanie ze Stanami Zjednoczonymi przegrane 1-3. Od tego momentu rozpoczęła się prawdziwa historia izraelskiej piłki na arenie międzynarodowej.

Triumfy w Pucharze Azji

Od 1956 do 1968 roku reprezentacja czterokrotnie stawała na podium w Pucharze Azji, w tym raz, kiedy była gospodarzem turnieju w 1964 roku, zdobyła główne trofeum. Ponadto dwa razy przegrywała w finale z Koreą Południową. Ten okres to zdecydowanie najbardziej owocny czas w historii izraelskiej piłki – drużyna dominowała w Azji i regularnie sięgała po medale.

Puchar Azji 1964 – jedyne wielkie trofeum w historii reprezentacji Izraela, zdobyte na własnym stadionie.

W 1968 roku piłkarze Izraela po raz pierwszy zagrali na Igrzyskach Olimpijskich, co było kolejnym dowodem na rosnącą siłę tego zespołu. W swojej grupie wyszli z drugiego miejsca, pokonując Ghanę oraz Salwador.

Mundial 1970 – jedyny występ na mistrzostwach świata

Zwieńczeniem udanej dekady był awans do mundialu 1970. W Meksyku podopieczni Imanu’ela Szefera w pierwszym meczu ulegli 0:2 Urugwajowi, ale w pozostałych zremisowali, najpierw ze Szwecją i na koniec z przyszłymi wicemistrzami świata Włochami. Te dwa remisy pokazały, że reprezentacja Izraela potrafi konkurować z europejskimi potęgami.

Jedyną bramkę na tym turnieju zdobył Mordechai Spiegler z reprezentacją Szwecji. Był wtedy największą gwiazdą Izraela oraz jego kapitanem. Do awansu z grupy zabrakło im dwóch punktów. Był to pierwszy i jedyny do tej pory start reprezentantów Izraela w mistrzostwach świata.

Mecz	Wynik	Uwagi
Izrael – Urugwaj	0:2	Porażka w pierwszym meczu
Izrael – Szwecja	Remis	Bramka Mordechaja Spieglera
Izrael – Włochy	Remis	Remis z przyszłymi wicemistrzami

W 1976 roku kolejny raz udało się im awansować do Igrzysk Olimpijskich. Wszystkie trzy mecze w grupie zakończyły się remisem, po wyjściu z grupy ulegli Brazylii 1-4. Od tamtej pory nie udało im się zakwalifikować do żadnej prestiżowej imprezy piłkarskiej.

Wykluczenie z Azji i wędrówka po kontynentach

W 1974 roku Izrael został wykluczony ze struktur Azjatyckiej Federacji Piłkarskiej. Propozycję Kuwejtu w tej sprawie poparło 17 państw, a 13 było przeciwnych. Kraje arabskie nie chciały grać z Izraelem. To polityczne wykluczenie zmusiło izraelską federację do szukania nowego domu dla swojej reprezentacji.

W 1990 roku „oceaniczny” członek piłkarskiej rodziny awansował z grupy z Nową Zelandią i Australią. Następnie Izrael zagrał w międzykontynentalnym barażu. Tym rywalem była Kolumbia. Bramkę na wagę awansu strzelił Albeiro Usuriaga, co oznaczało koniec izraelskich marzeń o powrocie na mundial.

Przejście do UEFA

W 1991 roku izraelskie ekipy zaczęły występować w europejskich pucharach. Natomiast w pełni ten kraj był członkiem UEFA od 1994 roku. To otworzyło nowy rozdział w historii reprezentacji, ale jednocześnie oznaczało znacznie trudniejszą drogę do wielkich turniejów.

W eliminacjach do mistrzostw świata w 1994 roku Izrael na Parc des Princes w Paryżu potrafił pokonać 3:2 gospodarzy. To zwycięstwo pokazało, że drużyna potrafi sprawić niespodziankę nawet na wyjeździe przeciwko faworytom.

Blisko awansu – baraże i rozczarowania

Udanymi eliminacjami były kwalifikacje do Mistrzostw Europy 2000 roku, pamiętnym meczem wtedy było spotkanie z Austrią zwyciężone aż 5-0 i dzięki temu udało im się osiągnąć baraże ustępując Hiszpanii i wyprzedzając właśnie Austriaków. Wysoka wygrana dała nadzieję na pierwszy w historii awans na mistrzostwa Europy.

Niestety faza play-off zakończyła się sromotną porażką z reprezentacją Danii. Na swoim stadionie przegrali 0-5, a w rewanżu 0-3. Tak druzgocąca porażka w dwumeczu pokazała, jak wielka jest przepaść między reprezentacją Izraela a czołowymi drużynami Europy.

Dobra forma trwała także chwilę później, do eliminacji Mistrzostw Świata w Korei Południowej i Japonii. W ostatnim meczu kolejny raz Izraelczycy musieli się zmierzyć o baraże z Austriakami. Prowadzili jedną bramką, jednak w doliczonym czasie bramkę na 1-1 zdobył Andreas Herzog, wyeliminowało to ich z możliwości fazy play-off. Bramka w ostatnich sekundach meczu to jeden z najbardziej bolesnych momentów w historii tej reprezentacji.

Bramka Andreasa Herzoga w doliczonym czasie gry w meczu z Austrią w 2001 roku pozbawiła Izrael szansy na baraże do MŚ 2002.

Legendy izraelskiej piłki

Mordechaj Szpiegler – kapitan złotej ery

Najbardziej znanym przypadkiem jest gwiazda tego okresu Mordechaj Szpiegler, który w 1972 roku przeniósł się do Paris FC i w pierwszej lidze francuskiej regularnie zdobywał bramki. W tym samym roku Szemu’el Rosenthal przeszedł do Borussii Monchengladbach, występując w pierwszej Bundeslidze zaliczając dwanaście spotkań. Szpiegler był symbolem sukcesu izraelskiej piłki lat 60. i 70., a jego transfer do Francji otworzył drzwi innym zawodnikom z tego kraju.

Avi Cohen – jedyny z trofeum Ligi Mistrzów

Najbardziej utytułowanym w rozgrywkach Europejskich był obrońca Avi Cohen, występował w Liverpoolu i zdobył z tym klubem Mistrzostwo Anglii i Puchar Ligi Mistrzów. Jest do tej pory jedynym Izraelskim piłkarzem z tytułem najwyższych europejskich rozgrywek. Ten wyjątkowy sukces stawia Cohena w gronie najbardziej utytułowanych izraelskich sportowców w historii.

Giora Spiegel i podbój francuskiej ligi

Trzecim zawodnikiem był Giora Spiegel, który spisał się najlepiej w Europie, w 1973 dołączył do Strasbourga a później grał w Olimpique Lyon. W lidze francuskiej rozegrał ponad sto meczów. Ta imponująca liczba występów pokazuje, że Spiegel nie był jedynie ciekawostką, ale prawdziwym profesjonalistą na najwyższym poziomie.

Ronny Rosenthal i Eli Ohana

Najbardziej rozpoznawalny Izraelski piłkarz lat 80 i 90 Ronny Rosenthal występował także w Liverpoolu oraz w wielu innych europejskich klubach. Kolejnym znanym przypadkiem był utalentowany ofensywny pomocnik Eli Ohana, odnosił sukcesy w KV Mechelen, a później reprezentował barwy portugalskiego klubu S.C Braga.

Eyal Berkovic – gwiazda Premier League

Znanym zawodnikiem, który w roku 1996 został wypożyczony do angielskiego FC Southampton był Eyal Berkovic, który bardzo dobrze spisywał się w Premier League i na dłużej zagościł w tej lidze. Berkovic stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych izraelskich piłkarzy w Anglii.

Rekordziści reprezentacji

Według stanu na 1 listopada 2021 roku Josi Benajun i Tal Ben Chajjim mają odpowiednio 101 i 95 występów reprezentacyjnych, a Eran Zahawi strzelił 33 bramki w barwach reprezentacji Izraela. Te liczby pokazują, którzy zawodnicy odcisnęli największe piętno na historii reprezentacji w ostatnich dekadach.

Zawodnik	Występy/Bramki	Rekord
Josi Benajun	101 występów	Rekord występów
Tal Ben Chajjim	95 występów	Drugi wynik w historii
Eran Zahawi	33 bramki	Najlepszy strzelec w historii

Obecna sytuacja i wyzwania

Reprezentacja Izraela w piłce nożnej obecnie rywalizuje w europejskich eliminacjach, co stawia ją w bezpośredniej konfrontacji z najsilniejszymi drużynami kontynentu. Droga na wielkie turnieje stała się znacznie trudniejsza niż w czasach, gdy drużyna grała w strefie azjatyckiej czy oceańskiej. Konkurencja w UEFA jest bezlitosna – każda grupa eliminacyjna to walka z zespołami, które regularnie występują na mundialach i mistrzostwach Europy.

Od przejścia do UEFA w 1994 roku reprezentacja nie zdołała zakwalifikować się ani na mistrzostwa świata, ani na mistrzostwa Europy. Najbliżej była w eliminacjach do Euro 2000 i MŚ 2002, kiedy to tylko szczęście rywali i bramki w ostatnich minutach pozbawiły ją szansy na awans. Te bolesne porażki pokazują, jak cienka jest granica między sukcesem a rozczarowaniem na najwyższym poziomie.

Współczesna reprezentacja Izraela musi mierzyć się nie tylko z wyzwaniami sportowymi, ale także z problemami logistycznymi i politycznymi. Wiele drużyn niechętnie podróżuje do Izraela, co czasem prowadzi do przenoszenia meczów na neutralne boiska. To dodatkowa trudność, która wpływa na przygotowania i atmosferę wokół spotkań.

Droga przed reprezentacją

Historia reprezentacji Izraela w piłce nożnej to opowieść o jednym wielkim sukcesie – mundialu 1970 – i dziesiątkach prób powrotu na szczyt. Od tamtego czasu minęło ponad pół wieku, a drużyna wciąż walczy o miejsce wśród najlepszych. Zmiana konfederacji z Azji na Europę była koniecznością polityczną, ale sportowo oznaczała znacznie trudniejszą drogę do wielkich turniejów.

Legendy takie jak Mordechaj Szpiegler, Avi Cohen czy Ronny Rosenthal pokazały, że izraelscy piłkarze potrafią konkurować na najwyższym poziomie. Rekordziści jak Josi Benajun czy Eran Zahawi udowodnili swoją klasę przez lata występów w reprezentacji. Jednak sukcesy indywidualne nie przełożyły się na awanse drużynowe – od 1976 roku reprezentacja nie zagrała na żadnym wielkim turnieju.

Czy reprezentacja Izraela kiedykolwiek wróci na mundial lub mistrzostwa Europy? To pytanie, na które odpowiedź przyniosą kolejne lata i kolejne eliminacje. Jedno jest pewne – droga na wielkie turnieje dla tej drużyny to wciąż niezakończona misja, pełna wyzwań i nadziei na powtórzenie sukcesu sprzed ponad 50 lat.