FC Schalke 04 jeszcze dwie dekady temu grało w półfinale Ligi Mistrzów. Dziś walczy o przetrwanie w drugiej lidze. Sezon 2025/26 to już trzeci z rzędu w 2. Bundeslidze, a ranking Schalke w europejskiej hierarchii spadł do poziomu niewyobrażalnego dla klubu z 200 tysiącami członków. Klub, który wyprodukował Neuera, Özila i Sané, dziś nie może sobie pozwolić na pełne okno transferowe. Brak pewności co do kolejnych wzmocnień wynika z dramatycznej sytuacji finansowej.
| # | Drużyna | M | PKT | Z | R | P | Bramki | +/- | Forma |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Schalke 04↑ | 29 | 58 | 17 | 7 | 5 | 41:25 | +16 | |
| 2 | SC Paderborn↑ | 29 | 57 | 17 | 6 | 6 | 51:34 | +17 | |
| 3 | Hannover 96↑ | 29 | 53 | 15 | 8 | 6 | 49:35 | +14 | |
| 4 | SV Elversberg | 29 | 52 | 15 | 7 | 7 | 49:32 | +17 | |
| 5 | Darmstadt 98 | 29 | 50 | 13 | 11 | 5 | 50:34 | +16 | |
| 6 | Hertha Berlin | 29 | 47 | 13 | 8 | 8 | 43:34 | +9 | |
| 7 | Kaiserslautern | 29 | 46 | 14 | 4 | 11 | 49:41 | +8 | |
| 8 | Karlsruher SC | 29 | 40 | 11 | 7 | 11 | 47:53 | -6 | |
| 9 | 1. FC Nürnberg | 29 | 37 | 10 | 7 | 12 | 38:40 | -2 | |
| 10 | VfL Bochum | 29 | 36 | 9 | 9 | 11 | 43:41 | +2 | |
| 11 | Dynamo Drezno | 29 | 32 | 8 | 8 | 13 | 47:47 | 0 | |
| 12 | Holstein Kiel | 29 | 32 | 8 | 8 | 13 | 36:43 | -7 | |
| 13 | Arminia Bielefeld | 29 | 31 | 8 | 7 | 14 | 42:44 | -2 | |
| 14 | Fortuna Düsseldorf | 29 | 31 | 9 | 4 | 16 | 27:45 | -18 | |
| 15 | 1. FC Magdeburg | 29 | 30 | 9 | 3 | 17 | 46:55 | -9 | |
| 16 | Eintracht Braunschweig↓ | 29 | 30 | 8 | 6 | 15 | 31:49 | -18 | |
| 17 | Greuther Fürth↓ | 29 | 30 | 8 | 6 | 15 | 40:61 | -21 | |
| 18 | Preußen Münster↓ | 29 | 28 | 6 | 10 | 13 | 31:47 | -16 |
Złota era w rankingach – lata 30. i 40. XX wieku
W latach 1932-1942 Schalke przeżywało swój szczyt, zdobywając sześć tytułów mistrzowskich oraz Puchar kraju. To był czas dominacji opartej na rewolucyjnym systemie gry.
Styl oparty na krótkich, ostrych podaniach między zawodnikami stał się znany jako Schalker Kreisel – wirujący bąk. W 1927 roku system ten wyniósł klub do najwyższej klasy rozgrywkowej Gauliga Ruhr, a następnie do finałów krajowych. Sukces przyniósł popularność szczególnie wśród klasy robotniczej.
W 1937 roku Schalke jako pierwszy niemiecki klub zdobył dublet – mistrzostwo i puchar w jednym sezonie.
Łącznie klub zdobył siedem tytułów mistrzowskich (1934, 1935, 1937, 1939, 1940, 1942 i 1958), co czyni go szóstym najskuteczniejszym zespołem w historii niemieckiego futbolu. Pozycja Schalke w rankingach niemieckiej piłki przez dekady opierała się właśnie na tym dziedzictwie.
Powrót do europejskiej elity – triumf w Pucharze UEFA
Po latach w cieniu gigantów, Schalke wróciło na szczyt pod koniec lat 90. W 1997 roku klub zdobył Puchar UEFA, pokonując w finałowym dwumeczu Inter Mediolan. To osiągnięcie wywindowało ranking Schalke 04 na międzynarodowej arenie.
Drużyna z 1997 roku zyskała przydomek „Euro Fighters”, a trener Huub Stevens, wcześniej nieznany w Niemczech, szybko zyskał status kultowy wśród kibiców. Motto Stevensa „Die Null muß stehen” (Musi być zero) podkreślało wagę obrony i weszło do codziennego języka w Niemczech.
Krajowe sukcesy pierwszej dekady XXI wieku
W pierwszej dekadzie nowego stulecia Schalke czterokrotnie kończyło sezon na drugim miejscu w Bundeslidze, dwa razy zdobyło Puchar Niemiec i raz Superpuchar kraju. Kolejne zwycięstwa w Pucharze Niemiec przyszły w sezonach 2000/01, 2001/02 i 2010/11, wraz z triumfem w Superpucharze.
Ostatnie trofea na niemieckiej ziemi Królewsko-Niebiescy zdobyli w 2011 roku – po raz piąty Puchar Niemiec oraz Superpuchar. Od tamtej pory klub nie sięgnął już po żadne znaczące trofeum.
Szczyt w Lidze Mistrzów 2011
Najwyższa pozycja Schalke w rankingach europejskich przypadła na sezon 2010/11. Ralf Rangnick poprowadził zespół do zwycięstwa 5:2 nad Interem Mediolan na San Siro w ćwierćfinale Ligi Mistrzów.
W półfinale Schalke przegrało z Manchesterem United 0:2 w pierwszym meczu i 1:4 w rewanżu. To był najlepszy wynik Schalke 04 w rozgrywkach Ligi Mistrzów – półfinał, w którym Manchester United nie dał niemieckiej ekipie szans na grę o trofeum.
| Sezon | Rozgrywki | Etap | Rywal |
|---|---|---|---|
| 2010/11 | Liga Mistrzów | Półfinał | Manchester United |
| 2010/11 | Liga Mistrzów | Ćwierćfinał | Inter Mediolan (wygrana 5:2 na wyjeździe) |
| 2006/07 | Liga Mistrzów | Ćwierćfinał | FC Barcelona |
| 2005/06 | Puchar UEFA | Półfinał | Sevilla |
| 1996/97 | Puchar UEFA | Zwycięstwo | Inter Mediolan |
Początek spadku – sezon 2017/18 jako punkt zwrotny
W sezonie 2017/18 Domenico Tedesco poprowadził zespół do drugiego miejsca w Bundeslidze, za Bayernem Monachium. To był ostatni moment chwały przed katastrofą.
Ranking Schalke 04 zaczął gwałtownie spadać po sezonie 2017/18 – od 2019 roku klub notował kolejne miejsca w dolnej połowie tabeli, zanim ostatecznie spadł do drugiej ligi po raz pierwszy od sezonu 1990/91. Trzy dekady nieprzerwanej obecności w Bundeslidze dobiegły końca.
Seria bez zwycięstwa – rekordowe upokorzenie
Seria trenera Bauma zwiększyła passę bez zwycięstwa z 18 do 28 meczów Bundesligi, zbliżając Schalke do pobicia rekordu wszech czasów – 31 meczów bez wygranej, ustanowionego przez SC Tasmania 1900 Berlin w sezonie 1965-66.
9 stycznia 2021 roku Schalke w końcu odniosło zwycięstwo nad 1899 Hoffenheim, unikając wyrównania rekordu Tasmanii Berlin.
Ta seria symbolizowała upadek klubu w rankingach niemieckiej piłki. Z walki o Ligę Mistrzów do walki o uniknięcie najgorszego wyniku w historii ligi.
Katastrofa finansowa – 217 milionów euro długu
Spadek formy zbiegł się z pandemią COVID-19 – podczas lockdownów mecze rozgrywano bez publiczności, a Schalke zostało szczególnie mocno dotknięte finansowo, ujawniając w kwietniu 2020 roku możliwość bankructwa ze względu na zadłużenie i brak przychodów z dnia meczowego.
Pozycja finansowa Schalke 04 w rankingach zadłużenia klubów europejskich jest dramatyczna – długi wynoszą 217 milionów euro, wynikające z wysokich transferów, pożyczonych pieniędzy i utraty dochodów.
| Aspekt finansowy | Status |
|---|---|
| Całkowite zadłużenie | 217 mln euro |
| Licencja DFB na sezon 2023/24 | Warunkowa (deficyt płynności) |
| Licencja na sezon 2024/25 | Bezwarunkowa |
| Sponsoring Gazprom (2006-2022) | Zakończony po inwazji na Ukrainę |
Niemiecka Federacja Piłkarska przyznała klubowi licencję warunkową, powołując się na „deficyt płynności”, ale klub otrzymał bezwarunkową licencję na grę w 2. Bundeslidze w sezonie 2024-25.
Spadek do drugiej ligi i walka o powrót
W ostatniej kolejce sezonu 2022-23 Schalke przegrało 2:4 z RB Leipzig, zajmując 17. miejsce w tabeli i spadając ponownie do 2. Bundesligi. Był to drugi spadek w ciągu trzech lat – wcześniej klub spadł w 2021 roku, by wrócić po roku.
Drugi sezon w 2. Bundeslidze zakończył się kolejnym zajęciem miejsca w dolnej połowie tabeli – 14. pozycja pokazała, że Schalke ma długą drogę przed powrotem do Bundesligi.
Chaos trenerski i sportowy
Po czterech porażkach w pierwszych siedmiu meczach sezonu 2023/24, trener Thomas Reis został zwolniony 27 września 2023 roku, a 8 października jego następcą został Karel Geraerts z kontraktem do czerwca 2025.
Po przegranej 0:3 z Magdeburgiem dyrektor sportowy Wilmots otwarcie skrytykował zarówno skład, jak i trenera Geraertsa. Na 24. kolejce Schalke pokonało 3:1 lidera St. Pauli, zadając im pierwszą porażkę sezonu, ale tydzień później po przegranej 2:5 z Herthą BSC Geraerts został ponownie ostro skrytykowany za ustawienie i brak kierunku taktycznego.
Nie ma trenera, który przetrwałby dwa okresy przygotowawcze w klubie przez ponad dekadę.
Sezon 2025/26 – czwarty rok w drugiej lidze
Sezon 2025/26 to czwarta kampania w 2. Bundeslidze w ciągu pięciu lat dla Royal Blues – po awansie Hamburga i Kolonii Schalke stało się bez wątpienia największym klubem w drugiej lidze.
Pod koniec 2025 roku Schalke wydawało się odbudowywać formę pod wodzą nowego trenera Mirona Muslića. Muslić rozczarował kibiców Plymouth Argyle, gdzie klub spadł do League One, choć zwycięstwo w Pucharze Anglii nad Liverpoolem na zawsze pozostanie w historii klubu.
Problemy z budową kadry
Po rozczarowującym sezonie klub podpisał tylko trzech zawodników – Nikolę Katicia z FC Zürich, Soufiané El-Faouziego z 3. ligi oraz Timo Beckera, który wrócił do Veltins-Arena po trzech latach w Holstein Kiel.
- Nikola Katic – obrońca z FC Zürich, znany Muslićowi z czasów Plymouth
- Soufiane El-Faouzi – pomocnik z trzeciej ligi
- Timo Becker – powrót do klubu po trzech latach
Kontuzja kolana Karamana może wymagać pozyskania napastnika, ponieważ Pape Meïssa Ba był bliski transferu do QPR, a Ron Schallenberg został poinformowany o konieczności znalezienia nowego klubu mimo rozegrania największej liczby minut w poprzednim sezonie – nie ma pewności co do kolejnych wzmocnień ze względu na fatalną sytuację finansową.
Rekordy klubowe – ranking indywidualnych osiągnięć
Mimo kryzysu, historia Schalke w rankingach indywidualnych pozostaje imponująca. Klaus Fichtel jest niekwestionowanym rekordzistą pod względem liczby występów w Bundeslidze w barwach Schalke, rozgrywając 477 spotkań.
Klaus Fischer do dziś dzierży miano najlepszego strzelca klubu w historii Bundesligi, zdobywając 182 gole. Najstarszym zawodnikiem w historii klubu był Klaus Fichtel, który zagrał w wieku 43 lat i 184 dni 21 maja 1988 roku – to także rekord ligi.
| Rekord | Zawodnik | Liczba |
|---|---|---|
| Najwięcej meczów w Bundeslidze | Klaus Fichtel | 477 |
| Najwięcej goli w Bundeslidze | Klaus Fischer | 182 |
| Mecze i gole (wszechstronność) | Ingo Anderbrügge | 321 meczów, 82 gole |
| Najstarszy zawodnik w historii | Klaus Fichtel | 43 lata i 184 dni |
Inne imponujące statystyki to 95 goli zdobytych w sezonie 1983-84 w 2. Bundeslidze (38 meczów) oraz 77 goli w sezonie 1976-77 w Bundeslidze (34 mecze).
Akademia i ranking wychowanków
Pozycja Schalke w rankingach akademii piłkarskich przez lata była imponująca – klub wyprodukował kilku zawodników światowej klasy, którzy później zasilili czołowe zespoły Europy, w tym Manuela Neuera, Mesuta Özila i Leroya Sané, którzy stali się gwiazdami reprezentacji Niemiec.
1 czerwca 2011 roku kapitan Schalke, Manuel Neuer, przeniósł się do Bayernu Monachium. Ten transfer symbolizował problem klubu – nawet najlepsi wychowankowie opuszczali Schalke dla większych gigantów.
We wrześniu 2025 roku klub liczył 200 000 członków, co czyni go trzecim co do wielkości klubem w Niemczech i szóstym na świecie.
Perspektywy – czy Schalke wróci do elity?
Sezon 2025/26 rozpoczął się meczem domowym z Herthą BSC 1 sierpnia o godzinie 20:30 na Veltins-Arena. Kolejnymi rywalami byli VfL Bochum (dom), Dynamo Drezno (wyjazd) i Holstein Kiel (dom) – dyrektor ds. piłki profesjonalnej Youri Mulder przyznał, że start będzie wymagający.
Droga Schalke od potęgi do kryzysu zajęła zaledwie kilka lat. Klub, który w 2011 roku grał w półfinale Ligi Mistrzów, dziś nie jest pewny nawet awansu z drugiej ligi. Ranking Schalke 04 w europejskiej hierarchii spadł dramatycznie, a przyszłość zależy od stabilizacji finansowej i cierpliwej odbudowy.
W swoim dorobku Schalke ma siedem mistrzostw Niemiec, pięć Pucharów Niemiec, jeden Puchar Ligi, jeden Superpuchar, jeden Puchar UEFA i dwa Puchary Intertoto. Te trofea przypominają, kim kiedyś był ten klub. Pytanie brzmi: czy pozycja Schalke w rankingach niemieckiej piłki kiedykolwiek wróci choćby w pobliże tamtych czasów?
