Reprezentacja Ukrainy w piłce nożnej to stosunkowo młoda kadra narodowa, która jednak zdążyła już zapisać się w historii europejskiego futbolu. Od debiutu w 1992 roku drużyna przeszła długą drogę – od bolesnych porażek w barażach, przez historyczny ćwierćfinał Mistrzostw Świata w 2006 roku, aż po współorganizację Euro 2012. W barwach żółto-niebieskich zabłysnęły prawdziwe legendy, z Andrijem Szewczenką na czele, który pozostaje najskuteczniejszym strzelcem w historii kadry. Ukraińscy piłkarze regularnie walczą o awans do największych turniejów, a ich determinacja i talent przyciągają uwagę kibiców na całym świecie.
Reprezentacja Ukrainy w piłce nożnej – aktualny skład kadry
Obecną kadrę Ukrainy prowadzi Serhij Rebrow, były napastnik Dynama Kijów, który objął stery reprezentacji w czerwcu 2023 roku. Pod jego wodzą drużyna wywalczyła awans na Euro 2024 przez baraże, pokonując Bośnię i Hercegowinę oraz Islandię. Pełną listę piłkarzy, którzy obecnie reprezentują Ukrainę, wraz z ich pozycjami i numerami, znajdziesz w zestawieniu poniżej.
Bramkarze
Obrońcy
Pomocnicy
Napastnicy
Początki reprezentacji Ukrainy – trudna droga do niepodległości
Reprezentacja Ukrainy rozpoczęła występy międzynarodowe 29 kwietnia 1992 roku, od porażki 1:3 z Węgrami. Bramkę dla Ukrainy zdobył wtedy Ivan Hetsko. Mecz odbył się w Użhorodzie, niewielkim mieście na zachodzie kraju, blisko granicy ze Słowacją i Węgrami.
Wcześniej ukraińscy piłkarze grali w barwach reprezentacji Związku Radzieckiego, a zawodnicy Dynama Kijów, najbardziej utytułowanego klubu ZSRR, stanowili o jej sile w latach 80. Po rozpadzie Związku Radzieckiego sytuacja skomplikowała się znacznie. Niektórzy Ukraińcy (np. Ilja Cymbalar, Wiktor Onopko, Oleg Salenko, Andriej Kanczelskis, Jurij Nikiforow czy Siergiej Juran) wybrali grę w barwach reprezentacji Rosji, która została ogłoszona oficjalnym następcą reprezentacji ZSRR, a Ukraina nie uczestniczyła w największych międzynarodowych rozgrywkach do 1994 r.
Początek nie był łatwy – młoda drużyna musiała przejść długą drogę, zanim zakwalifikowała się do pierwszego wielkiego turnieju. Lata 90. to okres budowania tożsamości i zdobywania doświadczenia na arenie międzynarodowej.
Bolesne porażki w barażach – era Szewczenki bez wielkiego turnieju
Najbardziej frustrującym okresem w historii reprezentacji Ukrainy były lata 90. i początek XXI wieku. Trzykrotnie „Zbirna”, mając w składzie najlepszego według France Football piłkarza świata Andrija Szewczenkę, przegrywała w barażach do międzynarodowych turniejów – z Chorwacją do Mundialu 1998, ze Słowenią do Euro 2000 i z Niemcami do Mundialu 2002.
Te porażki były szczególnie bolesne, bo drużyna dysponowała jednym z najlepszych napastników na świecie. Szewczenko w tym czasie strzelał gole dla AC Milanu w Serie A i Lidze Mistrzów, ale na wielkich turniejach reprezentacyjnych brakowało go kibicom. W eliminacjach do Euro 2004 nie przeszła kwalifikacji do finału, zajmując dopiero trzecie miejsce w grupie 6 po przyszłym mistrzu Europy 2004 Grecji i Hiszpanii.
Ukraina trzykrotnie przegrywała w barażach do wielkich turniejów, mimo że w składzie miała Andrija Szewczenkę – zdobywcę Złotej Piłki
Przełom 2006 – pierwszy mundial i historyczny ćwierćfinał
W 2005 roku reprezentacja prowadzona przez Ołeha Błochina zajęła pierwsze miejsce w grupie eliminacyjnej do Mundialu 2006 i po raz pierwszy w historii awansowała do finałów mistrzostw świata. Przełom nastąpił 3 września 2005 roku, kiedy Ukraina zakwalifikowała się jako zwycięzca grupy do swoich pierwszych Mistrzostw Świata, po remisie 1:1 z Gruzją w Tbilisi. W eliminacjach Ukraińcy triumfowali w grupie, wyprzedzając takie nacje jak: Turcja, Dania czy Grecja.
Mistrzostwa Świata 2006 w Niemczech
Na Mundialu 2006 Ukraina trafiła do grupy H z Hiszpanią, Tunezją i Arabią Saudyjską. Po przegranym 0:4 pierwszym meczu z Hiszpanią, Ukraińcy wygrali dwa kolejne spotkania. W fazie pucharowej czekało ich starcie ze Szwajcarią.
W 1/8 finału Ukraina zmierzyła się ze Szwajcarią w meczu, który zakończył się bezbramkowym remisem i przeszedł do rzutów karnych, gdzie dwie obrony Ołeksandra Szowkowskiego zapewniły awans, mimo że pierwszy strzał zmarnował Andrij Szewczenko. W ćwierćfinale ukraińska drużyna spotkała się z Włochami, którzy zatrzymali utalentowany zespół Błochina. Jednak fakt, że Ukraina była dwa mecze od finału, czyni ten etap rekordem w historii ukraińskiego futbolu.
Wówczas Ukraińcy osiągnęli najlepszy wynik na arenie międzynarodowej, a kilka miesięcy później znaleźli się na jedenastym miejscu w rankingu FIFA – najwyżej w historii. Do dziś ćwierćfinał MŚ 2006 pozostaje największym osiągnięciem reprezentacji Ukrainy w piłce nożnej.
11. miejsce w rankingu FIFA w lutym 2007 roku – najwyższa pozycja Ukrainy w historii
Euro 2012 – gospodarze bez awansu
Ukraina zakwalifikowała się do Mistrzostw Europy po raz pierwszy w 2012 roku, będąc współgospodarzem turnieju z Polską. Dla ukraińskich kibiców była to wyjątkowa okazja – ich drużyna automatycznie znalazła się w turnieju finałowym, a mecze odbywały się na rodzimych stadionach.
Szewczenko wystąpił z Reprezentacją Ukrainy na Mistrzostwach Świata 2006 i mistrzostwach Europy 2012 organizowanych w Polsce i Ukrainie. Dla legendy ukraińskiego futbolu był to ostatni wielki turniej. Euro 2012 było jego pożegnaniem z Reprezentacją Ukrainy w roli piłkarza.
Niestety, turniej nie przyniósł oczekiwanych rezultatów. Ukraina nie wyszła z grupy, choć w jednym z meczów pokonała Szwecję. Porażka z Anglią w ostatnim spotkaniu fazy grupowej zakończyła marzenia o awansie.
Kolejne turnieje – Euro 2016 i Euro 2020
Euro 2016 we Francji
Do turnieju we Francji Ukraina musiała przebijać się przez baraże. Zagrali więc kolejny raz w barażach tym razem z reprezentacją Słowenii. Po zwycięstwie 2:0 w pierwszym meczu we Lwowie, w rewanżowym spotkaniu rozegranym w Mariborze padł wynik 1:1 i ukraińscy piłkarze mogli świętować awans na Euro.
Na turnieju we Francji reprezentacja Ukrainy trafiła do grupy C razem z Polską, Niemcami i Irlandią Północną. Po trzech porażkach odpowiednio z: Niemcami i Irlandią Północną (po 0:2), oraz z Polską (0:1) z zerowym dorobkiem punktowym zajęli ostatnie miejsce i zakończyli udział w turnieju na fazie grupowej.
Euro 2020 (2021) – powrót do ćwierćfinału
W 2021 roku Ukraińcy pod wodzą Andrija Szewczenki dotarli do ćwierćfinału Euro 2020, w którym jednak przegrali gładko z Anglią 0:4. To był drugi raz w historii, kiedy reprezentacja Ukrainy dotarła do ćwierćfinału wielkiego turnieju.
Ten wynik miał szczególne znaczenie – Szewczenko, największa legenda ukraińskiego futbolu, prowadził drużynę jako selekcjoner. Choć porażka z Anglią była bolesna, samo dotarcie do ćwierćfinału pokazało, że ukraińska piłka nożna wciąż potrafi rywalizować na najwyższym poziomie.
Andrij Szewczenko – największa legenda ukraińskiego futbolu
48 zdobytych goli czyni Szewczenkę najlepszym strzelcem w historii reprezentacji Ukrainy. Zawodnik, który w trakcie swojej kariery grał dla Dynama Kijów, Milanu i Chelsea rozegrał 111 meczów w barwach narodowych, z czego w 58 był kapitanem, co jest drugim wynikiem pod tym względem.
Szewczenko to nie tylko liczby. To symbol ukraińskiej piłki nożnej, piłkarz, który zdobył Złotą Piłkę w 2004 roku jako zawodnik AC Milanu. W barwach Rossonerich wygrał Ligę Mistrzów w 2003 roku, stając się pierwszym ukraińskim piłkarzem, który wzniósł to trofeum.
| Osiągnięcie | Szczegóły |
|---|---|
| Bramki dla reprezentacji | 48 goli (rekord) |
| Mecze reprezentacyjne | 111 występów |
| Kapitańska opaska | 58 meczów jako kapitan |
| Złota Piłka | 2004 rok |
| Liga Mistrzów | Zwycięstwo z AC Milan (2003) |
| Kariera trenerska | Selekcjoner Ukrainy (2016-2021) |
Po zakończeniu kariery piłkarskiej Szewczenko wrócił do kadry jako trener, prowadząc drużynę do ćwierćfinału Euro 2020. Jego wpływ na ukraińską piłkę nożną wykracza daleko poza statystyki – to postać, która inspiruje kolejne pokolenia zawodników.
Andrij Szewczenko – jedyny ukraiński piłkarz, który zdobył Złotą Piłkę (2004) i wygrał Ligę Mistrzów
Rekordziści i wybitni zawodnicy reprezentacji Ukrainy
Anatolij Tymoszczuk – rekord meczów reprezentacyjnych
Zdecydowanie najwięcej gier w kadrze tego kraju rozegerał w latach 2000-2016 Anatolij Tymoszczuk. Były gracz m.in. Szachtara Donieck i Bayernu Monachium zanotował na swoim koncie 144 występy, a w 41 był kapitanem. To absolutny rekord, który prawdopodobnie długo nie zostanie pobity.
Anatolij Tymoszczuk, który w latach 2000-2016 rozegrał w barwach Ukrainy rekordowe 144 mecze i zdobył 4 bramki, stał się symbolem zdrady po agresji Rosji na Ukrainę w lutym 2022 roku. Mimo kontrowersji związanych z jego postawą polityczną, statystycznie pozostaje rekordzistą pod względem liczby występów.
Andrij Jarmołenko – wciąż aktywny strzelec
W klasyfikacji najlepszych strzelców w historii Reprezentacji Ukrainy dwóch zawodników znacząco odskoczyło pozostałym. Lider zestawienia Szewczenko zdobył 48 bramek, a na drugim miejscu jest Jarmołenko z 44 bramkami. Obecny zawodnik West Hamu zadebiutował w Reprezentacji Ukrainy 5 września 2009 roku. Debiut w jego wykonaniu wypadł na 5+ ponieważ zdobył wtedy bramkę. Ukraina wygrała wówczas z Andorrą 5:0 w eliminacjach Mistrzostw Świata 2010.
Również w klasyfikacji rekordzistów gier Jarmołenko jest na wysokiej pozycji, bo na 3, mając 5 meczów mniej od drugiego Szewczenki. To pokazuje, jak ważną postacią był dla reprezentacji Ukrainy przez ponad dekadę.
Oleg Błochin – legenda jako piłkarz i trener
Oleg Błochin to postać wyjątkowa w historii ukraińskiego futbolu. Jako piłkarz całą karierę spędził w Dynamie Kijów, zdobywając osiem tytułów mistrza ZSRR. Jako trener kadry Ukrainy, Błochin – legendarny piłkarz i najlepszy strzelec w historii radzieckiego futbolu – zebrał grupę młodych i ambitnych zawodników oraz doświadczonych weteranów, tworząc silny zespół. To właśnie pod jego wodzą Ukraina osiągnęła swój największy sukces na Mistrzostwach Świata 2006.
| Zawodnik | Mecze | Bramki | Lata gry |
|---|---|---|---|
| Anatolij Tymoszczuk | 144 | 4 | 2000-2016 |
| Andrij Szewczenko | 111 | 48 | 1995-2012 |
| Andrij Jarmołenko | 106+ | 44+ | 2009-obecnie |
| Andrij Piatow | 101 | 0 (bramkarz) | – |
Ciekawostki i rekordy reprezentacji Ukrainy
Historia reprezentacji Ukrainy w piłce nożnej to nie tylko wielkie turnieje i gwiazdy. To także fascynujące statystyki i momenty, które warto znać.
- Najwyższe zwycięstwo Ukraińcy zanotowali 6 września 2013 r., kiedy to pokonali San Marino 9:0
- Najwyższej porażki w historii Żółto-Niebiescy zaznali w wyjazdowym meczu z kadrą Francji 1:7, a miało to miejsce 7 października 2020 r.
- Sztandarowym obiektem ukraińskiej kadry jest Stadion Olimpijski w Kijowie, który pomieści 70,500 widzów
- Ukraińska reprezentacja U-21 dotarła do finału Mistrzostw Europy do lat 21 w 2006 roku. Reprezentacja U-19 wygrała Mistrzostwa Europy UEFA do lat 19 w 2009 roku i dotarła do finału Mistrzostw Świata U-20
Reprezentacja U-19 Ukrainy wygrała Mistrzostwa Europy w 2009 roku – dowód na silne fundamenty w rozwoju młodzieży
Obecna sytuacja – Serhij Rebrow i nowe wyzwania
Od czerwca 2023 roku reprezentację Ukrainy prowadzi Sergij Rebrow, były napastnik Dynama Kijów i trener Ferencvarosu Budapeszt. Pod jego wodzą ukraińska drużyna w pierwszych dziesięciu oficjalnych spotkaniach doznała tylko jednej porażki, a wprowadzenie zespołu na Euro 2024 to niewątpliwie jego sukces.
Reprezentacja Ukrainy jest jedną z trzech drużyn, które awans na Mistrzostwa Europy 2024 wywalczyły przez baraże. W zasadniczej części eliminacji Ukraińcy grali w grupie C z Anglią, Włochami, Macedonią Północną i Maltą. Ukraina do ostatniej kolejce rywalizowała z Włochami o drugie miejsce w grupie, ale ostatecznie musiała zadowolić się trzecią lokatą. W marcowych barażach Ukraińcy najpierw pokonali 2:1 Bośnię i Hercegowinę, a w finałowym meczu ograli we Wrocławiu 2:1 Islandię.
Rebrow, jako były wybitny reprezentant kraju, wnosi do zespołu świeże spojrzenie i nowoczesną taktykę. Jego doświadczenie jako trenera w europejskich pucharach (sukcesy z Ferencvarosem) sprawia, że reprezentacja Ukrainy ma szansę na dalszy rozwój.
Dynamo Kijów i Szachtar Donieck – fundamenty kadry
Siła reprezentacji narodowej zawsze opiera się na jakości krajowej ligi. W przypadku Ukrainy dwa kluby od dekad dostarczają zawodników do kadry narodowej: Dynamo Kijów i Szachtar Donieck.
Dynamo Kijów to najbardziej utytułowany klub w historii ukraińskiego futbolu. To właśnie zawodnicy Dynama stanowili trzon reprezentacji ZSRR w latach 80., a później stali się fundamentem niepodległej reprezentacji Ukrainy. Klub regularnie występuje w europejskich pucharach, a jego akademia wychowuje kolejne pokolenia talentów.
Szachtar Donieck to drugi filar ukraińskiej piłki. Klub z Donbasu wielokrotnie wygrywał mistrzostwo Ukrainy i regularnie występował w Lidze Mistrzów, prezentując wysoki poziom gry. Wielu zawodników Szachtara reprezentowało Ukrainę na wielkich turniejach.
Zawodnicy Dynama Kijów stanowili o sile reprezentacji ZSRR w latach 80., a później stali się fundamentem niepodległej Ukrainy
Podsumowanie – reprezentacja z charakterem
Reprezentacja Ukrainy w piłce nożnej mężczyzn to drużyna z bogatą historią i wielkim potencjałem. Od trudnych początków w 1992 roku, przez bolesne porażki w barażach, aż po historyczne sukcesy – ćwierćfinały MŚ 2006 i Euro 2020. Ukraińcy pokazali, że potrafią rywalizować z najlepszymi.
Legendy jak Andrij Szewczenko, Oleg Błochin czy Anatolij Tymoszczuk zapisały się złotymi zgłoskami w historii futbolu. Współczesne pokolenie, prowadzone przez Serhija Rebrowa, kontynuuje ich dziedzictwo. Mimo trudności związanych z sytuacją geopolityczną, ukraińscy piłkarze niezmiennie pokazują charakter i determinację na boisku, a ich występy budzą szacunek rywali i kibiców na całym świecie.
